Gras is om in te liggen, deel 104. december
2008
Nieuwe taxa voor de flora van Eindhoven van 2007 en 2008. Joep Spronk.  


In deel 99 van deze inmiddels iets onregelmatig verschijnende rubriek is de lijst behandeld van nieuwe soorten rond Eindhoven uit de periode 2000-2006. Het aantal nieuwe taxa is de afgelopen twee jaar weer zo groot geworden dat ook de niet reguliere werkgroepleden die toch plantjes kijken tof vinden, hiervan op de hoogte worden gesteld.

Wederom gaat het om nieuwe soorten, dus geen nieuwe vondsten van uiterst zeldzame planten: geen derde vindplaats van Vlozegge (Carex pulicaris) en wederom zijn de meldingen van alleen genusnamen uitgesloten alsmede de recente onderscheiden ondersoorten van lokaal voorkomen soorten.

Tabel 1 bevat een totaal overzicht van de meldingen van de ‘nieuwe’ soorten
tabel 1: aantallen per jaar
jaaraantal meldingenaantal eerste meldingen
20073430
20086735

De aantallen nieuwe soorten zijn fors hoger dan die uit de eerste vijf jaar van het nieuwe decennium. Alleen 2006 heeft vergelijkbare aantallen (Spronk 2006). Het is niet zo dat dit een gevolg is van een plotselinge verandering in de flora, slechts wijst het op toevallig (?) bezoek aan hokken waarin nogal wat anthropogene activiteiten plaatsvinden – in platter Nederlands waar veel gerommeld (o.a. ingezaaid) wordt.
Over inzaaien valt nog wel iets aanvullends te melden: tijdens een bezoek dit jaar (2008) trof de floristische werkgroep op een braakliggend terreintje in de Eindhovense Irisbuurt (aan de Breitnerlaan) heel wat niet oorspronkelijke planten. Helaas werd vastgesteld dat eenzelfde soortencombinatie groeide langs de Dommel tussen de Vestdijk en de Kanaalstraat. Ik ga er vanuit dat de bewoners van de Iriswijk in ieder geval geen soorten uitzaaien langs de Dommel, maar ik hoop toch dat in ieder geval geen medewerkers van de gemeente de onzalige idee hebben gehad om de Dommeloevers te ‘verrijken’ met Gele ganzenbloem (Glebionis segetum), Korenbloem (Centaurea cyanus) of Perzische klaver (Trifolium resupinatum). Dat zou ernstige afbreuk doen aan de vondsten van Klimopwaterranonkel (Ranunculus hederaceus), Blauwe waterereprijs (Veronica anagallis-aquatica) en Vlottende waterranonkel (Ranunculus fluitans) in de Dommel bij het Stratumseind en het van Abbemuseum.

Terug naar het onderwerp: de verdeling van de nieuw gevonden soorten naar status is weergegeven in tabel 2. Uit de tabel blijkt dat het aantal nieuwe meldingen 189 bedraagt en dat het handelt om 105 soorten (in ruime zin).
Deze 105 soorten en ondersoorten zijn onder te verdelen in in Nederland inheemse soorten en uitheemse. Het zal wel niemand verbazen dat van de 105 'nieuwe' taxa in onze omgeving het grootste deel bestaat uit verwilderingen en adventieven. In tabel 2 wordt de verdeling gegeven.

tabel 2: status van de nieuwe taxa
categorieaantal
wild in Nederland18
adventief8
verwilderd38

De wilde soorten zijn die, die vermeld staan op de Standaardlijst van de Nederlandse flora 2003 (Tamis et al. 2004). Daarin zijn ook opgenomen de soorten die recent tot de Nederlandse flora gerekend worden, dus ingeburgerde adventieven en ook enkele generaties volhoudende verwilderingen.

Verwilderde soorten
De lijst van verwilderingen wordt zonder commentaar gegeven, alleen het jaar van de meldingen en het aantal meldingen zijn vermeld.
Het zijn:
 Allium moly20081
 Arenaria montana20081
ZijdeplantAsclepias syriaca20082
AstilbeAstilbe japonica20081
Indisch bloemrietCanna indica20071
JudasboomCercis siliquastrum20071
AndijvieCichorium endivia20071
Hemelsblauwe commelinaCommelina coelestis20081
BoerenkrokusCrocus tommasiniana20081
KardoenCynara cardunculus20071
EpimediumEpimedium alpinum20081
BloedooievaarsbekGeranium sanguineum20081
Groot nagelkruidGeum macrophyllum2007, 20083
Rode hoornpapaverGlaucium corniculatum20081
Gekroonde ganzenbloemGlebionis coronarium20083
PurperklokjeHeuchera sanguinea20081
KruishyacintHyacinthoides x massartiana20081
MansbloedHypericum androsaemum2007, 20083
KerriaKerria japonica20071
Grootbloemig vlasLinum grandiflora20082
TulpenboomLiriodendron tulipifera2007, 20082
SchijnpapaverMeconopsis cambrica2007, 20082
BoerentabakNicotiana rustica20071
TabakNicotiana tabacum20072
KaneelschijnbeukNothofagus antarctica20071
 Nymphaea marliacea2007, 20083
LampepoetsersgrasPennisetum alopecuroides20071
KogelduizendknoopPersicaria capitata2007, 20082
Japanse bamboePseudosasa japonica20081
Gladde sumakRhus glabra20071
Kleverige salieSalvia glutinosa20071
 Spiraea x bumalda20071
Ruwe smeerwortelSymphytum asperum20081
Groot afrikaantjeTagetes erecta20081
 Thalia dealbata20071
Blauwe regenWisteria sinensis20081
YuccaYucca gloriosa20081
ZinniaZinnia elegans20081

Adventieve soorten
Bij de adventieve soorten die nieuw gevonden zijn in de regio moet ik ook met enige schroom de volgende soorten noemen die – zonder uitgezaaid te zijn – groeien in de volkstuin van mijn lief. Het zijn: Eenbloemige veldkers (Cardamine corymbosa) en Kalkdoddegras (Phleum phleoides). Dat op het terrein van deze volkstuin rupsen gezien zijn van Neushoornkevers, imago’s van de Koninginnepage en een Wezel gaat buiten het kader van deze rubriek.
Andere adventieven zijn:
Wilde soorten
Na introductie én stabilisatie (of uitbreiding) zijn in de standaardlijst van de Nederlandse flora soorten opgenomen die menig lezer eerder onder het kopje adventieven had verwacht of soms onder verwildering. De soorten hiervan die voor het eerst in en rond Eindhoven werden gevonden zijn toch vermeld in het onderdeel ‘wilde soorten’ van de lijst. Verder zijn er natuurlijk ook nieuwe lokale meldingen van vanouds in Nederland voorkomende taxa.
Als ik langs de lijst wilde soorten loop, zijn er toch namen van soorten die niet ingeburgerd of verwilderd zijn. Ergens leek de aanname gerechtvaardigd dat de lokale flora een maximum percentage zou bevatten van de indigene soorten. Zo langzamerhand begint dat percentage wel erg hoog te worden. Van de soorten van de eerste standaardlijst (1975) komt er lokaal in de periode 1980-2008 ruim 63% voor op 'onze' 625 vierkante kilometer. Tot en met 1989 was dat percentage bijna 53 en tot en met 1999 bijna 57. Ik ben reuze benieuwd naar de soortenlijsten van de komende paar jaar.

Literatuur


Adres van de schrijver
Heggeranklaan 12
5643 BR Eindhoven


Terug naar Publicaties